Білім берудегі менеджмент» қысқа мерзімді біліктілікті арттыру курсының білім беру бағдарламасы

Monday, May 20, 2024

Мектепке дейінгі ұйымдар, жалпы білім беретін мектептер, колледждер және жоғары оқу орындары педагогтеріне арналған «Білім берудегі менеджмент» қысқа мерзімді біліктілікті арттыру курсының білім беру бағдарламасы (бұдан әрі – Бағдарлама, тыңдаушылар) онлайн-форматта тыңдаушылардың біліктілігін арттыру курстарының білім беру процесін реттейді. 

Бұл бағдарлама тыңдаушыларды педагогтерге білім беру процесін басқарудың заманауи әдістерін игеруге, еңбек нарығында бәсекеге қабілеттілігін арттыруға, қазіргі білім беру жүйесінің алдында тұрған міндеттерді тиімді шешуге мүмкіндік беретін басқарушылық дағдыларды қалыптастыру мен дамытудың өзектілігімен таныстыруға бағытталған,  сондай-ақ тыңдаушылардың білім берудегі менеджменттің мақсатын, міндеттерін, мазмұны мен технологиясын түсінуіне бағытталған.

Бағдарламаның тақырыптың мазмұнына сәйкес тыңдаушыларды курстық оқыту ұзақтығы 80 академиялық сағатты құрайды.

Қазіргі әлемде білім айтарлықтай өзгерістерге ұшырайды. Бұл келесілерге байланысты:

  1. жаңа технологиялардың енгізілуі, яғни онлайн-платформаларды, электрондық оқулықтарды, оқытудың интерактивті әдістерін пайдалану. Бұл, біріншіден, оқу процесін басқаруды жақсартуға ықпал етеді. Мәселен, білім беру платформалары мен оқытуды басқару жүйелерін (LMS) пайдалану білім алушыларды тіркеу, тапсырмаларды бөлу, үлгерімді бақылау және онлайн тестілеулерді өткізу сияқты тапсырмаларды автоматтандыруға мүмкіндік береді, бұл уақыт пен ресурстарды жекелеп оқыту және тәлімгерлік  сияқты маңызды тапсырмалар үшін босатады, ал бұлтты технологияларды қолдану білім беру материалдары мен құралдарына әлемнің кез келген нүктесінен қол жеткізуді қамтамасыз етеді, бұл өз кезегінде оқытуды икемді және қолжетімді етеді.

Алайда, тәжірибе мен бақылап-байқаулар көрсеткендей, қазақстандық педагогтар бұл туралы біле отырып, оларды қолдану үшін жеткілікті дағдыларға ие емес. Сонымен қатар, тұжырымдамада атап өтілгендей, оқыту процесінің сапасын арттыру және білім алушыларда да, педагогтерде де бар проблемаларды зерделеу мақсатында оқыту процесін жақсартуға, педагогтің кәсіби өсуі мен дамуына, сондай-ақ білім алушылардың білім сапасын арттыруға бағытталған сабақтарды бақылауды, зерттеуді және талдауды қамтитын мектепішілік бақылау күшейтіледі [9];

  1. білімге қойылатын талаптардың өзгеруі, білім беру мазмұнын жаңарту және жаңғырту, жаңа МЖМБС және үлгілік оқу бағдарламаларына көшу, оқу нәтижелеріне қойылатын талаптарды арттыру, педагогтардың алдына білім алушылардың білім жетістіктерін бағалау, сынып ұжымын басқару, soft skills (коммуникация, командалық жұмыс, сыни ойлау) игеру бойынша жаңа міндеттер қояды, себебі «басқару білім беру сапасы білім берудің барлық деңгейлерінде басқарушылық шешімдер қабылдау жолымен жүзеге асырылады», ал Қазақстанда білім беру саласында көшбасшыларды тағайындалғанға дейін даярлау тәжірибесі жоқ. Қазақстан директорларының тек 13%-ы ғана қызметке кіріскенге дейін мектепті басқаруда оқығанын, ал ЭЫДҰ көрсеткіші 31%-ға жетті. Басқарушы персоналды көшбасшылық және менеджмент дағдыларына даярлау «нақты алғанда», басшылық лауазымға тағайындалғаннан кейін жүргізіледі [9]. Зерттеулер мен сауалнамаларға сәйкес, педагогтер тиімді жұмыс істеу үшін менеджмент құзыреттілігінің жетіспейтіндігін атап өтеді, өйткені қолданыстағы бағдарламалардың көпшілігінде бірқатар маңызды кемшіліктер бар, яғни олар практикалық дағдыларға емес, менеджменттің теориялық аспектілеріне назар аударады, мектепке дейінгі ұйымдардағы, жалпы білім беретін мектептердегі, колледждер мен университеттердегі педагогтердің жұмыс ерекшеліктерін ескермейді және дәрістер мен семинарлар сияқты ескірген оқыту әдістерін қолданады. Сондықтан педагогтердің көпшілігі практикалық міндеттерді орындауға нашар дайындалған, басқарушылық және көшбасшылық қасиеттерді дамыту үшін жеткілікті білімі, дағдылары мен құзыреттері жоқ.
  2. жоғары білім деңгейінде «ЖЖОКБҰ-ның адами ресурстар мен таланттарды басқару жөніндегі институционалдық саясатын құру маңызды. ЖЖОКБҰ-да кадрлық резерв және топ-менеджментті даярлау жүйесі құрылады. ЖЖОКБҰ басқару саласында жас талантты мамандар мен менеджерлер үшін кең мансаптық перспективалар құрылады. ЖЖОКБҰ халықаралық стандарттарға, штаттық кестенің жаңа моделіне, ПОҚ біліктілігін арттыруға сәйкес лауазымдардың жаңа жүйесіне көшу жөніндегі жұмысты жалғастырады»[8]. Бұл ұсынылған бағдарламаның өзектілігі мен қажеттілігін тағы бір рет растайды.
  3. бәсекелестіктің өсуі, яғни көптеген жаңа білім беру ұйымдарының, онлайн курстардың, оқыту бағдарламаларының пайда болуы, білім алушылар үшін бәсекелестіктің артуы (ваучерлік жүйе) педагогтерден білім беру процесін тиімді басқара білуді, білім беру сапасын арттыруды талап етеді. ЭЫДҰ-ның TALIS зерттеуі педагогтарды қолдаудың қабылданып жатқан шараларына қарамастан, педагогикалық білім ерекше назар аударуды және біліктілікті арттыру жүйесімен одан әрі дамытуды талап ететінін көрсетті [10].

Осылайша, Бағдарлама өзекті болып табылады, өйткені ол білім беру сапасына қойылатын заманауи талаптарға жауап береді және мұғалімдерге білім берудегі менеджментті қалыптастыру және дамыту саласындағы біліктілігін арттыруға мүмкіндік береді. 

Бағдарламаның мақсаты: мектепке дейінгі ұйымдар, жалпы білім беретін мектептер, колледждер мен жоғары оқу орындары жұмысының ерекшелігін ескере отырып, білім берудегі менеджмент саласындағы педагогтердің басқару құзыреттерін жетілдіру.

Бағдарламаның міндеттері:

1) тыңдаушыларды білім берудегі менеджменттің теориялық негіздерімен, оның функцияларымен, принциптерімен және әдістерімен білім беру ұйымдарының әртүрлі түрлерінің ерекшеліктерін ескере отырып таныстыру;

2) тыңдаушыларда білім алушылардың жас ерекшеліктеріне, білім беру ұйымының деңгейі мен ерекшелігіне сәйкес білім беру процесін тиімді басқару үшін қажетті басқару дағдылары мен құзыреттерін дамыту;

3) тыңдаушыларды басқару психологиясының негіздерімен, персоналды басқару әдістерімен және білім беру ортасындағы жанжалды жағдайларды шешумен таныстыру;

4) тыңдаушыларды білім беру экономикасының негіздерімен таныстыру, оларды білім беру ұйымдарының әртүрлі типтерін қаржыландыру ерекшеліктерін ескере отырып, білім беру бағдарламаларының экономикалық тиімділігін бағалауға үйрету;

5) тыңдаушыларды өзінің білім беру ұйымында менеджментті жетілдіру жөніндегі жобаларды оның ерекшелігін ескере отырып әзірлеуге және іске асыруға үйрету.

Күтілетін нәтижелері: 

1) тыңдаушылар білім берудегі менеджменттің негіздерін біледі, оларды өз жұмысында білім беру ұйымының ерекшелігін ескере отырып қолдана алады;

2) білім алушылардың жас ерекшеліктерін және өз білім беру ұйымының ерекшеліктерін ескере отырып, білім беру процесін тиімді басқара алады;

3) басқару психологиясының негіздерін біледі және түсінеді, оларды өз білім беру ұйымының ерекшеліктерін ескере отырып, әріптестерімен және жас ерекшеліктеріне сай білім алушылармен жұмыста қолдана алады;

4) білім беру экономикасының негіздерін біледі және түсінеді, шығындарды оңтайландыруды және оның ерекшелігін ескере отырып, өз білім беру ұйымы жұмысының тиімділігін арттыруды біледі;

5) өзінің ерекшелігін ескере отырып, өзінің білім беру ұйымы жұмысының тиімділігін арттыруға бағытталған жобаларды әзірлеуді және іске асыруды біледі.

Бағдарламаның келесідей жоғары практикалық мәні бар, себебі ол:

1. Тыңдаушыларға білім берудегі менеджмент, басқару психологиясы, білім беру экономикасы саласындағы заманауи білім мен дағдыларды меңгеруге, тиімді жұмыс істеу үшін қажетті құзыреттерді дамытуға, өз білім беру ұйымында менеджментті жетілдіруге бағытталған жобаларды әзірлеуге және іске асыруға үйренуге мүмкіндік береді. 

2. 1) білім беру процесін басқарудың заманауи әдістері мен тәсілдерін қолдану, білім алушылар мен педагогтердің уәждемесін арттыру, ресурстарды пайдалануды оңтайландыру есебінен білім беру сапасын арттыруға; 2) педагогтердің басқарушылық әлеуетін дамытуға; 3) білім беру ұйымдары жұмысының тиімділігін арттыруға ықпал етеді, педагогтердің кәсіби даярлығына қойылатын өзекті талаптарға сәйкес келеді, еңбек нарығында сұранысқа ие болып табылады.

Бағдарламадан өту нәтижесінде тыңдаушылар: біріншіден, білім беру процесін тиімді басқара алады, білім беру ұйымында қолайлы психологиялық-педагогикалық орта құра алады, шығыстарды оңтайландырады және білім беру қызметінің экономикалық тиімділігін арттырады, білім беруде менеджментті жетілдіру бойынша жобаларды әзірлейді және іске асырады; екіншіден, білім алушыларды оқуға ынталандыра алады; жанжалдарды басқара алады; білім алушылармен, ата-аналармен, әріптестермен тиімді қарым-қатынас жасай алады; өкілеттік береді; басқару шешімдерін қабылдайды; әріптестермен жұмыс істейді; білім беру экономикасының негіздерін түсінеді, шығыстарды оңтайландыру, білім беру ұйымы жұмысының тиімділігін арттырады; үшіншіден, білім беру процесін жетілдіруге бағытталған инновациялық жобаларды іске асыра алады. 

 Бағдарламаны жүзеге асыру:  

- білім беру сапасын арттыруға ықпал етеді, себебі менеджмент дағдыларын меңгерген педагогтер білім беру процесін мейлінше тиімді басқара алады;

- білім беру жүйесін дамытуға ықпал етеді, себебі педагогтердің менеджмент саласындағы біліктілігін арттыру педагог мамандығының беделін арттыруға, білім беру қызметтері нарығында бәсекеге қабілеттілікті арттыруға, инновацияларды еркін қабылдауға ықпал етеді.

Бағдарлама бойынша оқудан өткен педагогтер өз жұмысында менеджмент саласында алған практикалық дағдыларын дереу қолдана алады.

 

5. Бағдарламаның құрылымы мен мазмұны 

 

Құрылымы бойынша Бағдарлама сабақ тақырыбы бойынша шолу дәрістерінен, бейне сабақтан, презентациялық теориялық материалдан және оқу мақсаттарының жетістіктерін бақылау мақсатында бекітуге арналған практикалық тапсырмалардан тұратын 4 модульден тұрады. Әр модульдің соңында белгілі бір тақырып бойынша вебинар жоспарланған.

 

1.

1-модуль. Курстың теориялық негіздемесі 

1.1

Білім берудегі менеджменттің түсінігі мен мәні 

1.2

Білім беру менеджментінің функциялары, принциптері мен әдістері 

1.3

«Өзіңіздің білім беру ұйымыңыздағы басқару функцияларын талдау» практикалық жұмысы.

1.4

1-вебинар.  Білім берудегі менеджментті дамытудың қазіргі тенденциялары. Жұмыстарды өзіндік және өзара бағалау. 

2

2-модуль.  Білім беру ұйымдарындағы менеджмент бойынша  педагогтердің психологиялық-педагогикалық кәсіби құзыреттерін жетілдіру 

2.1

Білім берудегі менеджменттің психологиялық және педагогикалық негіздері: Білім беру қызметіндегі мотивация, білім беру ұйымындағы көшбасшылық

2.2

«Өзініздің білім беру ұйымыңызның қазіргі заманғы басшысының психологиялық-педагогикалық портретін әзірлеу» практикалық жұмысы.

2.3

2-вебинар.  Білім беру менеджментіндегі көшбасшылық және топтық жұмыс. Жұмыстарды өзіндік және өзара бағалау. 

2.4

Білім беру ортасындағы жанжалдар  

2.5

«Жанжалды жағдайларды шешу бойынша іс-қимыл алгоритмін әзірлеу» практикалық жұмысы.

2.6

3-вебинар. «Білім беру ұйымындағы жанжалдарды басқару». Жұмыстарды өзіндік және өзара бағалау.  

2.7

Педагогикалық коммуникация

2.8

«Білім беру ұйымының түріне байланысты педагогтар үшін тиімді коммуникация бойынша тренинг әзірлеу және өткізу» практикалық жұмысы

2.9

4-вебинар. «Педагогикалық коммуникация: тиімді әдістер мен техникалар».  Жұмыстарды өзіндік және өзара бағалау 

3

3-модуль. Басқару психологиясының мазмұны мен технологиясы 

3.1

Білім берудегі персоналды басқару психологиясы 

3.2

Басқару шешімдерін қабылдау психологиясы: кезеңдері, әдістері және шешімдер қабылдау кезіндегі қателіктер

3.3

«Білім беру ұйымының ерекшеліктерін ескере отырып, білім беруде басқарушылық шешімдер қабылдау бойынша кейстерді талдау» практикалық жұмысы

3.4

Өкілеттіктерді беру: принциптері, кезеңдері, берілген міндеттердің орындалуын бақылау

3.5

Іскерлік қарым-қатынас психологиясы: принциптері, әдістері,  іскерлік қарым-қатынастағы жанжалдар және оларды шешу жолдары 

3.6

5-вебинар. Білім беру ортасындағы іскерлік қарым-қатынас психологиясы. Жұмыстарды өзіндік және өзара бағалау.

3.7

Білім берудегі стресс-менеджмент 

3.8

Білім берудегі тайм-менеджмент: принциптері, әдістері, уақытты жоспарлау 

3.9

Педагогтің кәсіби этикасы

3.10

6-вебинар. «Білім берудегі кәсіби этика және деонтология».  Жұмыстарды өзіндік және өзара бағалау .

3.11

 «Білім беру ұйымының педагогтері үшін кәсіби этика кодексін әзірлеу» практикалық жұмысы 

4

4-модуль. Білім беру экономикасы

4.1

Білім беруді қаржыландыру: қаржыландыру көздері, бюджеттік жоспарлау, шығыстарды оңтайландыру.

4.2

Білім беру ұйымының экономикасы.

4.3

«Білім беру ұйымының деңгейі мен түрін ескере отырып, білім беру бағдарламаларының экономикалық тиімділігін бағалау» практикалық жұмысы

4.4

7-вебинар. Білім беру қызметтерінің маркетингі. Жұмыстың өзін-өзі және өзара бағалауы.

 

5-модуль. Өзіндік жұмыс және бағалау 

5.1

Қорытындылау. Курстық оқыту рефлексиясы

5.2

«Ұсынылған тақырыпқа сәйкес өзіңіздің білім беру ұйымыңызда менеджментті жетілдіру бойынша жобаны әзірлеу» практикалық жұмысы.

5.3

8-вебинар. Жобамен топтық жұмыс: тақырыпты таңдау, жоспар құру және жобаны жүзеге асыру. Жұмыстарды өзіндік және өзара бағалау.

5.4

Презентация және жобаларды қорғау

https://cloud.mail.ru/public/oTN6/7fbbdc6MK

Айман 6/19/2024 6:40:53 PM

Білім берудегі менеджмент бағдарламасы менеджменттің теориялық негіздерінен бастап, Білім беру ұйымдарындағы менеджмент бойынша педагогтердің психологиялық-педагогикалық құзыреттілігін дамыту, басқару әдістері мен тәсілдерін қамтыған. Бұл курс білім саласындағы барлық педагогтер үшін маңызды.

Ханшайым 6/17/2024 10:32:25 AM

Бағдарлама қазіргі заманғы талаптарға сәйкес құрылған. Бұл педагогтар үшін қажет, себебі ол білім беру сапасын арттыруға ықпал етеді. Менеджмент дағдыларын меңгерген педагогтер білім беру процесін мейлінше тиімді басқара алатыны мәлім.

Аружан 6/12/2024 5:19:12 PM

Өзіміз оқып, танып білгенмен, бқл бағдарламада өзекті әрі пайдал ақпарттың көптігін атап өткім келеді. Софт скилс, Білім берудегі стресс-менеджмент тақырыптарына аса көңіл бөлдім

Жанерке 6/10/2024 4:37:45 PM

Барлық білім беру деңгейлері үшін бір тоғыстырылған бағдарлама қазіргі білім беру саласы үшін өте маңызды. Бұл бағдарламада теориялық білім берумен қатар практикалық бағыттары да қамтылған. Педагогтер үшін өте қажетті курс болмақ.

Жибек 6/7/2024 11:02:48 AM

Бағдарлама жан-жақты тақырыптарды қамтыған. Педагогтер үшін қажет курс деп ойлаймын.

Ляйла 5/23/2024 3:18:04 PM

Бұл бағдарлама өте өзекті, қазіргі өзекті мәселелер қозғалыпты. Педагогтің біліктілігін арттыруға үлкен көмек

Алтынай 5/23/2024 3:16:23 PM

Бағдарлама білім саласындағы талаптарға сай дайындалған. 5 өзекті бөлімдерден құралған. Сондай-ақ бұл Білім берудегі менеджмент курсы барлық білім беру деңгейлеріне сай жасалғаны басқалардан ерекшелендіреді.